Trump refuzoi armëpushimin me Iranin, nafta rritet mbi 107 dollarë, tregjet nën presion

28-09-2026

Refuzimi i propozimit iranian riktheu presionin mbi naftën dhe tregjet, ndërsa Hormuzi mbetet në qendër të krizës energjetike.

Çmimi i naftës u rrit me më shumë se 3% në nisje të tregtimit të së hënës, pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, refuzoi propozimin e Iranit që parashikonte një armëpushim dhe rihapjen e ngushticës së Hormuzit. Nafta Brent kaloi mbi 107 dollarë për fuçi, ndërsa WTI u ngjit mbi 94 dollarë.

Lëvizja e çmimeve riktheu në qendër të vëmendjes rrezikun e ndërprerjeve të furnizimit me energji dhe presionet inflacioniste në ekonominë globale. Tregjet e aksioneve dhe obligacioneve reaguan negativisht, ndërsa investitorët u përballën sërish me pasigurinë për furnizimin me naftë.

Hormuzi rikthehet në qendër të krizës së energjisë

Irani paraqiti gjatë takimeve në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara kushtet për rihapjen e ngushticës së Hormuzit dhe rifillimin e negociatave. Sipas propozimit iranian, ngushtica do të rihapej dhe negociatat bërthamore do të rifillonin brenda një jave nëse SHBA hiqte bllokadën detare, sanksionet ndaj shitjeve të naftës dhe rivendoste armëpushimin në rajon.

Ngushtica e Hormuzit është një nga korridoret më të rëndësishme të transportit energjetik në botë. Çdo kufizim i trafikut detar në këtë zonë rrit rrezikun për ndërprerje të furnizimeve dhe, rrjedhimisht, për rritjen e kostove të energjisë në tregjet ndërkombëtare.

Trump konfirmoi se e kishte refuzuar propozimin iranian. Megjithatë, presidenti amerikan deklaroi më pas për Axios se pret që negociatat me Iranin të vazhdojnë gjatë kësaj jave. Sipas tij, Teherani kërkon një marrëveshje, por jo atë që administrata amerikane është e gatshme të pranojë.

Irani vendos kushte për rihapjen e Hormuzit

Teherani e ka lidhur rihapjen e ngushticës me disa kushte, mes tyre heqjen e bllokadës detare amerikane dhe të sanksioneve ndaj eksporteve të naftës, si dhe rivendosjen e armëpushimit. Pas përmbushjes së kushteve, sipas propozimit iranian, ngushtica mund të rihapej brenda një jave dhe të rifillonin negociatat për çështje të tjera, përfshirë programin bërthamor të Iranit.

Të premten, çmimi i naftës kishte rënë me më shumë se 2%, pas lajmeve për propozimin iranian dhe pritshmërive për një zbutje të tensioneve. Refuzimi i propozimit përmbysi këtë lëvizje në fillim të javës, duke rikthyer rritjen e çmimeve.

Tregjet reagojnë, rriten shqetësimet për inflacionin

Rritja e naftës u shoqërua me presione në tregjet financiare. Në Korenë e Jugut, indeksi Kospi ra me 2.3%, ndërsa Nikkei 225 në Japoni ishte pothuajse i pandryshuar. Hang Seng në Hong Kong u rrit me 0.7%, ndërsa Shanghai Composite ra me 1.8%.

Në SHBA, tregjet kishin mbyllur javën e kaluar me rritje, por shqetësimi kryesor mbetet ndikimi që një çmim më i lartë i naftës mund të ketë mbi inflacionin. Shtrenjtimi i energjisë rrit kostot e transportit dhe të prodhimit, duke krijuar presione shtesë mbi çmimet për konsumatorët dhe bizneset.

Obligacionet amerikane nën presion

Yield-i i obligacionit 10-vjeçar të Thesarit amerikan kaloi përkohësisht 5.21% të hënën, pranë nivelit më të lartë që nga viti 2007. Yield-et janë rritur ndjeshëm që nga fillimi i luftës me Iranin, kur norma e obligacionit 10-vjeçar ishte rreth 3.97%.

Rritja e yield-eve e bën huamarrjen më të shtrenjtë për qeverinë, bizneset dhe konsumatorët dhe mund të ushtrojë presion mbi aktivitetin ekonomik dhe tregjet e aksioneve.

Presioni kalon te Rezerva Federale

Vëmendja e tregjeve po rikthehet edhe te politika monetare e Rezervës Federale amerikane. Rritja e çmimeve të energjisë mund të komplikojë përpjekjet kundër inflacionit dhe të ndikojë në vendimet e ardhshme për normat e interesit.

Sipas të dhënave të CME FedWatch të cituara nga Euronews, tregu po vlerësonte me më shumë se 65% mundësinë e një rritjeje të dytë radhazi të normës së interesit në SHBA. Mbledhja e radhës e Fed është planifikuar për në fund të tetorit.

Ari bie, dollari forcohet

Në tregjet valutore, dollari u forcua ndaj jenit japonez, duke u tregtuar rreth 157.69 jenë për dollar, ndërsa euroja ishte rreth nivelit 1.1388 dollarë. Ndërkohë, ari ra me më shumë se 2%, duke zbritur në rreth 4,220 dollarë për ons.

Kriza në Lindjen e Mesme vijon të mbajë tregjet globale nën presion, ndërsa zhvillimet rreth ngushticës së Hormuzit mbeten ndër faktorët kryesorë për ecurinë e çmimeve të energjisë dhe presioneve inflacioniste në javët në vijim.

Burimi: Ekofin.al